आयतार

कोंकणी भाशेंत विज्ञान साहित्याची गरज

विज्ञान अशे भाशेंत लोकां मेरेन पावता जी भास तांकां समजता आनी जे भाशेचेर तांचो विस्वास आसा, तेन्ना त्या भाशेच्या समाजा भितर विज्ञानीक नदर आनी विचारसरणी फुलता. देखून कोंकणी भाशेंत विज्ञानीक आनी शास्त्रीय विचार प्रगट करपी साहित्याचो विकास जावप, ही फक्त एक साहित्यीक गजाल न्हय तर शिक्षणीक आनी बौद्धीक गरज

कोंकणी भाशेंत विज्ञान साहित्याची गरज

शास्त्रीय आनी विज्ञान विशयी साहित्याचो विस्तार जाल्ल्यान भाशेच्या आधुनिकीकरणांतूय भर पडटा.

विज्ञान अशे भाशेंत लोकां मेरेन पावता जी भास तांकां समजता आनी जे भाशेचेर तांचो विस्वास आसा, तेन्ना त्या भाशेच्या समाजा भितर विज्ञानीक नदर आनी विचारसरणी फुलता. देखून कोंकणी भाशेंत विज्ञानीक आनी शास्त्रीय विचार प्रगट करपी साहित्याचो विकास जावप, ही फक्त एक साहित्यीक गजाल न्हय तर शिक्षणीक आनी बौद्धीक गरज. कोंकणी भाशेचें साहित्यीक दायज आयज गिरेस्त आसुनूय, हे भाशेंत विंगड साहित्यप्रकारांचे तुळेन विज्ञान संबंधीत संकल्पना उजवाडाक हाडपी साहित्याप्रकार मर्यादीत आसा. परिणाम स्वरूप, मांयभाशेंत गिन्यान प्रसाराच्या संदींचेर मर्यादा येतात.
विज्ञानीक विशय वस्तू कोंकणी भाशेंत बरोवन प्रसारीत केल्यार कोंकणी भाशकांक विज्ञान विशयी गिन्यान मेळोवपाक सोंपें पडटलें कारण तेन्ना तांकां विंगड भाशेचेर (आनी ते भाशेचे संवकळीचेर) अवलंबून उरपाची गरज नासता. विज्ञान शिक्षणांतल्या सोदवावरासून अशें सातत्यान आमकां कळून येता की भोवभाशीक शिक्षणीक संदर्भांकडेन वचचे पयलीं मांयभाशेंत बुन्याद घालून मांयभाशेंत मुळाव्यो विज्ञानीक संकल्पना मांडल्यार विद्यार्थी त्यो संकल्पना अदीक प्रभावीपणान आत्मसात करून घेतात.
मुळाव्या शिक्षणांत हें खासा म्हत्वाचें आसता, कारण मुळाव्या शिक्षणांतूच शास्त्रीय आनी विज्ञानीक साक्षरतायेची, विमर्शीक आनी खोलनदरे विचाराची, विश्लेशणात्मक तर्क मांडणेची आनी म्हायतीपूर्ण निर्णय घेवपाची बुन्याद पडटा. तशेंच, विद्यार्थ्यांनी खाशेले इंग्लेज भाशेंत विज्ञानीक परिभाशांक तोंड दिवंचे पयलीं, जेन्ना ते शास्त्रीय आनी विज्ञानीक संकल्पनाकडेन मांयभाशेंतल्यान संपर्क सादतात तेन्ना तांचो आत्मविस्वास वाडटा आनी उपरांत ते चड सरळतायेन इंग्लेज परिभाशा स्विकार करून घेतात आनी समजून घेतात. अशें केल्ल्यान समावेशक अशें शिक्षणाक खूब आदार जाता आनी विद्यार्थ्यांचोय खूब आदार जाता.
शास्त्रीय आनी विज्ञान विशयी साहित्याचो विस्तार जाल्ल्यान भाशेच्या आधुनिकीकरणांतूय भर पडटा. प्रामाणीक (आनी सरळ-सोंपी) परिभाशा तयार करप, विज्ञानीक ग्रंथांचो आनी सोदवावरांचो अणकार करप, मूळ सोदवावर-लेख तयार करप हाका लागून जीवतंत्रगिन्यान, जीवरसायनशास्त्र, कृत्रीम बुद्धी, पर्यावरण शास्त्र, भौशीक भलायकी, अंतरिक्ष सोदवावर ह्या सारक्या थोड्या समकालीन विज्ञान-फांट्यांचो समावेश करून घेवप आमचे कोंकणी भाशेक शक्य जाता. अशे तरेची उतरावळ समृद्धी, कोंकणी भाशेची वेगळी सांस्कृतीक अस्मिताय तिगोवन दवरून जागतीक शास्त्रीय आनी विज्ञानीक संवादांत वांटो घेवपाची तांक घट करता, सुगूर करता.
ते भायर, कोंकणी भाशेंत विज्ञान प्रसारा निमितान पुराव्याचेर आधारीत गिन्यानाकडेन लोकांचो सहभाग वाडटा. भलायकी-सेवा, सैमीक आनी पर्यावरण बदल, शाश्वत शेती आनी तांत्रीक नवनिर्माण हांचे संबंधीत सुलभ म्हायती लोकांक आपलेच भाशेंत उपलब्ध आसल्यार ते विमर्शीकपणान मिथ्या-दाव्यांचें मुल्यांकन करूंक समक्ष जातात आनी जर कोणूय चुकिची म्हायती पसरायता जाल्यार ताका प्रतिकार दिवंकूय सशक्त जातात. ताका लागून, कोंकणींतलें शास्त्रीय आनी विज्ञानीक लेखन घटमूट करपाक विद्यापिठां, सोदवावरपी, शिक्षणतज्ज्ञ, उजवाडावपी, सरकारी संस्था हांचे मदीं सहकार्य जाय पडटा. शास्त्रीय गिन्यान सुलभ, शिक्षणीक नदरेन खर आनी अर्थपूर्ण उरता हाची खात्री करचीच पडटा वांगडाच तें लोकांमेरेन पावता की ना हाचीय खात्री करूंक जाय.

शशांक शणै
7022694191

संबंदीत लेख

नवें शिक्षणीक धोरण आनी कुशळटाय

आयतार

नवें शिक्षणीक धोरण आनी कुशळटाय

भुरगेपणा सावनच एक गजाल आमच्या मनाचेर कोरांतलेली आसता. ती म्हणल्यार, खूब अभ्यास करप, पाठांतर करप, प्रगती करप, पदव्यांचो दोंगर करप अशें चालू आसता. तशें केल्यार बरी नोकरी, बरो पगार आनी बरो फुडार जातलो. ह्या भ्रमांत आमी आसतात. आपल्या तांकीचो विचार जायना. कामाक जाय आशिल्ली म्हायती ,कुशळटाय हाचो विचार जाय

12 Jul 2026, 00:50 3 मिनटां वाचप

संघर्शात्मक जिवीत जगपी फार्मासिस्ट जॉन बॉर्जीस

आयतार

संघर्शात्मक जिवीत जगपी फार्मासिस्ट जॉन बॉर्जीस

जाॅन बॉर्जीस म्हळ्यार कोण? कितें ताचें अस्तित्व? कोण ताका वळखता? ताणें समाजांत कितें केलां? अशा साबार प्रस्नांक जाप सोदतना जॉन म्हणल्यार अशें एक व्यक्तिमत्व जाची तुळा सादारण राजकारण्या कडेन करूंक जायना असो मनीस. आयज तो राजकारणी न्हय पूण फुडाराक? सुमार 50 वर्सां आदीं नुवेंच्या पोवासांव वाड्यांत आलॅक्

12 Jul 2026, 00:48 4 मिनटां वाचप

कोंकणी म्हणी आनी वाक्प्रचारांतलो ‘कावळो’

आयतार

कोंकणी म्हणी आनी वाक्प्रचारांतलो ‘कावळो’

म्हज्या कानार काल अचकीत रेडियोवेल्यान ‘निर्मोण’ सिनेमांतलें ‘धोल म्हुज्या बाय न्हिद म्हुज्या बाय’ हे बोल पडले. काय बरें सुंदर गीत हें! गितांत आवय आपल्या धाकटुल्या चलयेक फ़ुडें म्हण्टा ‘कावळो रोडों घराचेर कांय, विचारी कितें जाय? कावळ्यामामा रेकाद दिता बायेक हुस्को जाला’. आपल्या सातासमिंद्रा पलतडीं सिर

12 Jul 2026, 00:46 5 मिनटां वाचप

गोंय नासणें, उकड्या तांदळाचें

आयतार

गोंय नासणें, उकड्या तांदळाचें

एका तेंपार गोंयांत नासणें, उकड्या तांदळांचो उपेग व्हडा प्रमाणात जातालो. परतून एकदां नासणें, उकड्या तांदळांक म्हत्व येवंक लागलां. नासणें, उकड्या तांदळांतल्यान येणावळ वाडटा ताची जाणवीकाय शेतकारांक जाल्या. नासणें, उकड्या तांदळांत स्वयंपूर्ण जावपाची मोख दवरुया. फाटल्या पांच वर्सांनी शेतकामाक बळगें दिवपा

12 Jul 2026, 00:42 3 मिनटां वाचप

धर्मशाळा हॉटेल बीडी इंटरनॅशनल

आयतार

धर्मशाळा हॉटेल बीडी इंटरनॅशनल

टेल बीडी इंटरनॅशनलच्या हॉलाची भायली वणत अशी पितारिल्ली की आपूण वास्को शारांतल्या दर्या देगेवेल्या धर्मशाळे मुखार आसा अशेंच कोणाकूय दिसचें. त्या हॉलांत 1957 वर्सा चवथी पास जाल्लीं पांच जाणां सोडून उरिल्लीं भुरगीं एकठांय जाल्लीं. व्हडलो हॉल, शेजरा कुडींत ड्रिंक आनी खाशेल्या जेवणाची वेवस्था तर दुसऱ्या

11 Jul 2026, 22:12 5 मिनटां वाचप