समाजांतल्या त्रुटींचेर उजवाडघालपी कथासंग्रह : अमुरपिकी जीण

बरोवप्याची पिराय कितलीय आसूं… ताच्या जिवितांत खूब कितें घडून गेल्लें आसता… हांतूंतलो एक-एक खीण उगतो करून कथानकाक वापरुं येता… हें करतना…..

कथा हो साहित्याचो संवेदनशील प्रकार. कथेंत जितली संवेदना आसता तितली कथा वाचप्याक आवडटा. हे विशीं अमेरिकेची पत्रकार आनी कादंबरीकार जॉयस मेयनार्ड म्हणटा, “आमच्यो कथा दुसऱ्यां बराबर वांटप ही फकत कथा सांगप्यां खातीरूच न्हय, तर त्यो कथा आयकुप्या खातीरूय एक मोलादीक गजाल थारता; कित्याक त्या कथां वरवीं तांकां आपूण एकलो ना हाची जाणीव जावन दिलासो मेळटा.” असो सांगड घालपी कथाकार आमचे कडेन जायते आसात. साबार दिग्गज कथाकारांनी कोंकणींतल्यो कथा उंचायेर व्हेल्यात. तांच्या कथांनी भावना ओतून व्हांवतात. भावने बगर आशिल्ल्यो कथा जायते पावटीं चेतनेचो अभाव आशिल्ल्यो कथा म्हूण पळेवपांत येतात. भावनांचो स्पर्श नासलो तर एखादी कथा फकत घडणुकांची यादी जावन उरपाचो धोको आसता. संवेदनीक ओडी बगर खंयचीय कथा सोदप वा ती बरोवप, हें काल्पनीक कथांच्या रचणे विशीं एक अद्वितीय, प्रभावी आनी निखळ मानवी दृष्टिकोन दिता. अशा कथांचो कांय वेळार सोद जाता पूण चड वेळार त्यो नवे दिशेक दार मात उगतें करतात.
हालींच म्हज्या हातांत अॅन्थनी मिनेझीस हाचो ‘अमुरपिकी जीण' हो कथासंग्रह पडलो. तांतूंत पंदरा कथा आसात. त्यो वेगवेगळ्या विशयां वरवीं मनीस, सैम आनी व्यक्तीचित्रणांचें दर्शन घडयतात. न्यू एज प्रिंटर्सान छापिल्लो हो कथा-संग्रह बरोवप्यान स्वता उजवाडायला. ताचें मोल 199 रुपया आसा आनी फाटल्या कव्हराचेर बरोवप्याची वळख आसा. पुस्तकाक 160 पानां आसात.
पुस्तकाचो गाभो
‘अमुरपिकी जीण’ ही कथासंग्रहांतली पयली कथा, तांतूंत बरोवपी सैमाचें भरपूर वर्णन घडयतना एका टपाल खात्यांत वावुरपी लुईस आनी ताची घरकान्न अनिता हांची हुस्केभरीत जीण चित्रायता. ताची बदली एका खेड्यागांवांत जाता आनी थंय तो एका निश्पाप चेडवाचेर बळजबरी करता. उपरांत ताचें अस्तित्वूच सांडटा, घरकान्न जीव दिता. शारांत रावतल्यांक आपलें चरित्र इबाडूंक मातूय अक्कल आसना? अशी अमुरपिकी भावना हे कथेंत जाणवता. हेच तरेच्यो भावना ‘हीं नातीं अशींच तोडपाचीं?' हे कथेंत वाचूंक मेळटात.
दुसरे कथेंत सोनालीचें अडेचें पात्र निभावपी कॅरल आपल्या जिवितांतलो संघर्श सांबाळटना नैतीकताय विसरता आनी कुटुंबीक मोगा खातीर आपले कुडीचो त्याग करता. 'भुरग्यांक जियेवंक दियात’ ही इज्रायल देसांतल्या आदिनाह नांवाच्या एका ल्हान भुरग्याचेर आटापिल्ली कथा. णव वर्सांचे पिरायेरूच थावन तें 'भुरग्यांक जियेवंक हक्क आसा' हें धोरण घेवन, तांचेर जातल्या वेगवेगळ्या अत्याच्यारां आड झुजतां- झुजतां शेवटाक आपलोच जीव होगडावन बसता.
‘हें खऱ्यानींच पाप काय?' ही कथा दोतोरूच आपल्या पवित्र पेशाचो कसो अपमान करतात ताचो दिश्टावो करता. आपल्या पुताचो गुन्यांव लिपोवंक एक आवय दोतोराचो आदार घेवन सुनेक फटोवंक सोदता पूण तिका चोरावर मोर फावो जाता. फाटल्या वर्सा गोंयांत ‘कॅश फॉर जॉब्स’ प्रकरण गाजिल्लें, ताचेर आदारीत कथा ‘विरेन'. विरेन हाका पुलीस उपनिरिक्षकाची नोकरी मेळोवंक आवय रीण काडटा, पूण विरेन प्रमाणीक जाल्ल्यान त्या रिणाचें कळंतर वाडत वता जें तिच्यान फारीक करूंक जायना. देखून विरेन प्रामाणीकपण खुंटाळ्याक लायता आनी जसो जावंक जाय आशिल्लो तसलो उपनिरिक्षक जावंक निर्णय घेता.
'परदेसाचें आकर्शण' हे कथेंत, आवय- बापूय आपल्या फुडाराचें चिंतून भुरग्यांक बरें शिकप दितात पूण भुरगींच गांवघर सोडून दुसऱ्या देसाक सेवा दितात, तेन्ना कोणें कोणाचो अभिमान बाळगुचो, असो प्रस्न बरोवपी उपस्थीत करता. असोच संघर्श 'आवय- बापायांचें कोण चिंत्तलो?' हे कथेंत वाचूंक मेळटा. दुडवांची आस्त काय दुडवांची मस्ती मनशाक खोस्पायांक लायता? रिणांनी जिवीत फुडें वचना, येतल्या काळाक फुडो करप हेंच शाणेपण म्हण ‘खोस्पायांक लागून रिणां' हे कथेंत बरोवपी दाखयता. हाचे भायर ‘दालिशा', ‘आकाश', ‘कारोलिना', ‘आयशा' ह्यो व्यक्तीचित्रणात्मक कथा. 'ही नीत कसली?' हे कथेंत बरोवपी पोजड्या राजकारणाचेर उजवाड घालता. एक प्रामाणीक मनीस आपणाक फाटीं उडयतलो म्हण एक आमदार लेगीत आपल्या कर्तव्याक विसरता हाची बरोवपी देख दिता. ह्या संग्रहा वरवीं समाजाच्यो त्रृटी, भ्रश्टाचार, फटींगपणां, निड्डुकाय, लाचारी, बेमर्याद, बलात्कार सारके विशय बरोवप्यान हाताळ्ळ्यात.
खाशेलेपण
‘अमुरपिकी जीण’ हो एक संपन्न कथासंग्रह म्हणुंयेता. ह्या संग्रहांत आशिल्ली दरेक कथा वेगळें वातावरण निर्माण करता. कांय वेळार तें गोंयच्या गांवगिऱ्या वाठारांतलें जाल्यार कांय वेळार विदेशांतलें चित्रण दाखयता. शिस्त आनी भावपण दाखयतनाच कांय वेळार आंगार कांटो हाडपी चित्रणांतल्यान गोंयच्या कांय थळांची भोव करून हॉटेलांची वळखूय बरोवपी करता. 'सोनाली', 'सुटयेंत मामागेर', 'दालिशा' तशेंच 'खोस्पायांक लागून रिणां' ह्यो प्रथम पुरुशी रुपी कथा आसात. कांय ओपारींनीय कथांनी जागो मेळयला.
पात्रां
दरेके कथेंतलें पात्र निधर्मी दिसता, तांकां जात-कात लागना, विवीध धर्मीय सांगातान वावुरतना दिसतात, तरी संघर्श जाणवता, म्हणून ह्या कथा-संग्रहाक उभारी येता. कांय कथांनी विदेशांतलो संदर्भ येता देखून थंयच्या कारभाराची आनी वागणुकेची वळख मेळटा.
प्रस्तावनेंतले उत्फर्के
पुस्तकाक प्रस्तावना बरयिल्लो मिनिनो आल्मेदा म्हणटा, “अॅन्थनी बाब आपल्या कथांनी वाचप्याक गांवगिऱ्या सैमांत खेळयता, नात्याच्या आनी मोगाच्या समदीराची खोलाय दाखयता, समाज-सेवेच्या मोगांत बुडयता, रिती-देखीचे धडेय दिता, जात-भेदाचो, रंग-भेदाचो परिणाम दोळ्यां मुखार उबो करता, रिणाच्या वज्याचो पेज, राजकारणांतल्यान उसळटलो म्हेळो चिकल, घुंवळे वखदांचे खोटे वीस दाखयता, भ्रश्टाचार, बलात्कार, गर्भपात हांचे बराबर आतंकवादान आंगार फुलतलो कांटो दाखयता. भुरग्यांच्या हक्कांचेर उजवाड घालीत तो संघर्शांतल्यान देसभक्ती गाजयता.”
बरोवप्याचे उमाळे
अॅन्थनी मिनेझीस आपल्या उमाळ्यांत म्हणटा, “कथा बरोवंक एक कथानकाची गरज आसता. हें कथानक सोदूंक गुगल वा इंटरनेटाचेर वचपाची गरज आसना. बरोवप्याची पिराय कितलीय आसूं… ताच्या जिवितांत खूब कितें घडून गेल्लें आसता… हांतूंतलो एक-एक खीण उगतो करून कथानकाक वापरुं येता… हें करतना कथेचें कथानक खंयचेय व्यक्तीचेर वा कुटुंबाचेर आदारिल्लें आसा जाल्यार तांतूंतलीं नांवां, थिकाणां बदलून सगळी गुप्तताय सांबाळूंक जाय.”
सोंपयतना…
समाजांतल्या त्रुटींचेर उजवाड घालपी कथासंग्रह ‘आमुरपिकी जीण’. हांतूंतली दर एक कथा वाचपा सारकी आसा. कथानकां इल्लीं दिर्घकथेच्या स्वरुपांत आसात तरी कथा वाचनीय आसात. देखून अॅन्थनी मिनेझीस हाका परबीं. हे मुखार ताणें आपल्या अणभवांतल्यान आनीक बऱ्यो कथा वाचप्यांक दिवंक विनवणी करतां आनी साहित्यीक मळार ताका सगळें यश आवंडेतां.

विन्सी क्वाद्रूस
राय, साश्ट (मो : 9822587498)