फुटबॉलांतलें करियर

हालींच्या दिसांनी संवसारभर खेळाचें वातावरण आसा. एकी कडेन अमेरिकेंत संवसारीक फुटबॉल सर्त सुरू आसा, जाल्यार दुसरी कडेन लंडनांत विम्बल्डन टेनिस सर्त आनी क्रिकेट पंगडांच्यो मॅची चालू आसात. दादल्यां वांगडाच बायलांचेय क्रिकेट पंगड खेळटात आनी रोखडीच टेबल टेनिसाचीय सर्त सुरू जातली. अश्यो कितल्योश्योच सर्ती एकाच वेळार चालू आसात. पूण हांव खास करून अमेरिकेंत चलपी फुटबॉल सर्ती विशीं उलयता, ताका एक खाशेलें कारण आसा.
आमच्या गोयांत फुटबॉल हो खेळ फकत लोकप्रियूच ना, तर ताका 'राज्य खेळ' म्हूण मान्यताय मेळ्ळ्या. गोंयचे खडेगांठ खेळगडी ब्रह्मानंद शंखवाळकार हांकां सरकारान 'पद्मश्री' पुरस्कार दिवन सन्मानीत केल्यात. फुटबॉल मळाचेर असो भोवमान मेळोवपी ते गोंयचो एकसुरो खेळगडी आसूंक जाय. गोयच्या ह्या खेळाच्या इतिहासाचेर चड पुस्तकां नात, पूण सर्गेस्त अजित मोये हांणी ताचेर मोलादीक बरप केलां. आदल्या काळांतले कांय बंदीक लागून 1970 साला मेरेन बायलांक फुटबॉल खेळपाक संद मेळनासली. पूण उपरांत कलंगूटेचें बाय योलांडा डिसोझा हाणें फुटबॉल मैदानाचेर आंतरराष्ट्रीय हॅट्रिक करून दाखयली. तरी पूण, बायलांच्या फुटबॉल खेळाचो इतिहास पुस्तकांचेर वाचपाक मेळना, हाचें वायट दिसता.
ह्या वेळार यजमान अमेरिकेन सुरवातीक धडाकेबाज खेळ केलो खरो, पूण निमाणें तांकां हार मानची पडली. अशीच कांयशी गत जर्मनीचीय जाली. पूण मेस्सीचो अर्जेंटिना पंगड आनी रोनाल्डोचो पुर्तुगाल पंगड मात सुवात राखून फुडल्या 16 पंगडां भितर पावलो. अर्जेंटिनाचो उल्लेख मेस्सी खातीर जाता, जाल्यार पुर्तुगाल हो पंगड गोंयकारांच्या काळजाच्या लागींचो जावन आसा. इतिहासांत पयलेच खेप मेक्सिको, कॅनडा आनी संवसारांतलो सगळ्यान गिरेस्त देश अमेरिका, अशे तिगूय जण मेळून हे सर्तीचें आयोजन करतात. हातूंत सगळ्यान चड सामने, म्हळ्यार 48 सामने अमेरिकेंत जाले. तांचो पयलो सामना पॅराग्वे वांगडा जालो.
फुटबॉलांतलीं आधुनिक करियरां
हें सगळें सांगपाचें मुखेल कारण म्हणल्यार, तुमी फुटबॉलांत लेगीत एक बरें करियर करूंक शकतात. पयलीं आयएसएल सारक्यो लीग सामने जावचे पयलीं परिस्थिती इतली सोंपी नासली. दादल्याक क्लब खेळगड्यांक पयलीं पारखून घेतालो आनी तो बरो खेळटा जाल्यारच ताका संधी मेळटाली. बायलांक तर जागतिक बंदीक लागून खेळांत वांटो घेवपाक संदूच नासली. पूण आतां काळ बदल्ला.
फकत एक खेळगडी म्हणूनच न्हय, तर तुमी खेळांत रेफ्री आनी कोच म्हूण लेगीत काम करू शकतात. देखीक, कुडतरी गांवांतले मिचेल हें सद्या हैदराबादांत कोच म्हूण काम करतात. आमच्या गोंयांत दक्षिण, उत्तर आनी एक तिसरोय तालुका आसा, पूण चडशे फुटबॉल खेळगडे दक्षिणेक मेळटात, हें सत्य कोणीच न्हयकारूंक शकना. त्या वाठारांत सुटयेच्या दिसांनी खंय ना खंय मॅच चालूच आसता - ते फेस्त- परबो जावं वा हेर कसलेय उत्सव!
एक गजाल मतींत दवरप गरजेची. ह्या खेळात दुखापत जावपाची शक्यताय चड आसता. देखून खेळगड्यांनी आपलो वैयक्तिक विमो जरूर काडचो. खंयचीय कंपनी वा सरकार आमचो विमा काडटलें म्हूण रावचें न्हय. शेवटाक तुमचो जीव तो तुमचो, आनी तुमची जीण तुमची! जर करियर करपाचेंच आसा, तर ह्या खेळांत पुराय तयारेन पावल दवरात.
आयज प्रशिक्षक म्हूण तुमी सरकारी वा खाजगी संस्थांनी काम करूं शकतात. तरणाट्यांक जर सरकारी नोकरी मेळ्ळी, तर खेळांत भरपूर टॅलेंट मुखार येवंक शकता. वयर उल्लेख केल्ल्या अमेरिकेंतल्या संवसारीक फुटबॉल सर्तीच्या एके मॅचींतल्या हिरोची गजाल पळयात. कांय वर्सां पयलीं तो जखमी जाल्लो, ताच्या तकलेक गंभीर मार बसिल्लो. सगल्यांनी ताची आशा सोडिल्ली. पूण तो त्या संकश्टांतल्यान भायर आयलो, आपली जिद्द सोडली ना, सराव सुरू दवरलो आनी निमाणें मॅचीचो हिरो जावन पंगडाक जैत मेळोवन दिलें. अश्यो गजाली जश्यो संवसारीक फुटबॉल सर्तींत पळोवपाक मेळटात, तश्योच आॅलिम्पिक सर्तींनीय आसतात. देखून ह्यो गजाली सदांच उगडासांत उरतात.
तंत्रज्ञानाची जोड
खेळा भितर हालींच्या दिसांनी करियरच्या जायत्या वाटा उगत्यो जाल्यात, पूण हें करियर तिगोवन दवरपाक तुमकां सदांच 'फिट' रावचें पडटलें. तुमची देहयष्टी बरी आसपाक जाय आनी कसलेंही वेसन तुमकां आसूंक जायना. आजकाल तुमी मॅची पळयतात तेन्ना फाटल्यान संगणका वरवीं मोलादीक काम चलता. कांय लोक बारीकसाणेन फाटले सामने पळोवन, विरुद्ध पंगडाचें नुकसान कशें करूं येता, ताचो अभ्यास करतात. म्हणल्यार गोल कशे करप आनी ते कशे आडावप, हाचो डेटा अ‍ॅनालिसिस करतात. देखून खेळाच्या गजालीं वांगडाच तुमकां संगणकाचें ज्ञान आसपय गरजेचें जालां.
खेरीज, हालींच्या दिसांनी मैदानार 'फिजिओथेरपिस्टां' चीय खूब गरज आसता, जे खेळगडी जखमी जाल्यार रोकडेच मैदानार धावून वतात. तशेंच, खेळगड्याक केन्ना केन्नाय वैयक्तीक अपेसाक लागून निरशेणी येवंक शकता, अशा वेळार ताका मानसिक बळगें दिवपाक 'समुपदेशक' मोलादीक काम करतात. अशी ही फुटबॉलांतल्या करियरची यादी वाढत वतली. जर तुमच्यांत जिद्द आनी शिस्त आसा, तर फुटबॉल तुमकां एक बऱ्या पांवड्यार पावोवंक शकता!

डाॅ. रामदास केळकार
9822583275